The little peasant


Het boertje

There was a certain village wherein no one lived but really rich peasants, and just one poor one, whom they called the little peasant. He had not even so much as a cow, and still less money to buy one, and yet he and his wife did so wish to have one. One day he said to her, "Hark you, I have a good thought, there is our gossip the carpenter, he shall make us a wooden calf, and paint it brown, so that it look like any other, and in time it will certainly get big and be a cow." The woman also liked the idea, and their gossip the carpenter cut and planed the calf, and painted it as it ought to be, and made it with its head hanging down as if it were eating.
Next morning when the cows were being driven out, the little peasant called the cow-herd and said, "Look, I have a little calf there, but it is still small and has still to be carried." The cow-herd said, "All right, and took it in his arms and carried it to the pasture, and set it among the grass." The little calf always remained standing like one which was eating, and the cow-herd said, "It will soon run alone, just look how it eats already!" At night when he was going to drive the herd home again, he said to the calf, "If thou canst stand there and eat thy fill, thou canst also go on thy four legs; I don't care to drag thee home again in my arms." But the little peasant stood at his door, and waited for his little calf, and when the cow-herd drove the cows through the village, and the calf was missing, he inquired where it was. The cow-herd answered, "It is still standing out there eating. It would not stop and come with us." But the little peasant said, "Oh, but I must have my beast back again." Then they went back to the meadow together, but some one had stolen the calf, and it was gone. The cow-herd said, "It must have run away." The peasant, however, said, "Don't tell me that," and led the cow-herd before the mayor, who for his carelessness condemned him to give the peasant a cow for the calf which had run away.

And now the little peasant and his wife had the cow for which they had so long wished, and they were heartily glad, but they had no food for it, and could give it nothing to eat, so it soon had to be killed. They salted the flesh, and the peasant went into the town and wanted to sell the skin there, so that he might buy a new calf with the proceeds. On the way he passed by a mill, and there sat a raven with broken wings, and out of pity he took him and wrapped him in the skin. As, however, the weather grew so bad and there was a storm of rain and wind, he could go no farther, and turned back to the mill and begged for shelter. The miller's wife was alone in the house, and said to the peasant, "Lay thyself on the straw there," and gave him a slice of bread with cheese on it. The peasant ate it, and lay down with his skin beside him, and the woman thought, "He is tired and has gone to sleep." In the meantime came the parson; the miller's wife received him well, and said, "My husband is out, so we will have a feast." The peasant listened, and when he heard about feasting he was vexed that he had been forced to make shift with a slice of bread with cheese on it. Then the woman served up four different things, roast meat, salad, cakes, and wine.

Just as they were about to sit down and eat, there was a knocking outside. The woman said, "Oh, heavens! It is my husband!" She quickly hid the roast meat inside the tiled stove, the wine under the pillow, the salad on the bed, the cakes under it, and the parson in the cupboard in the entrance. Then she opened the door for her husband, and said, "Thank heaven, thou art back again! There is such a storm, it looks as if the world were coming to an end." The miller saw the peasant lying on the straw, and asked, "What is that fellow doing there?" - "Ah," said the wife, "the poor knave came in the storm and rain, and begged for shelter, so I gave him a bit of bread and cheese, and showed him where the straw was." The man said, "I have no objection, but be quick and get me something to eat." The woman said, "But I have nothing but bread and cheese." - "I am contented with anything," replied the husband, "so far as I am concerned, bread and cheese will do," and looked at the peasant and said, "Come and eat some more with me." The peasant did not require to be invited twice, but got up and ate. After this the miller saw the skin in which the raven was, lying on the ground, and asked, "What hast thou there?" The peasant answered, "I have a soothsayer inside it." - "Can he foretell anything to me?" said the miller. "Why not?" answered the peasant, "but he only says four things, and the fifth he keeps to himself." The miller was curious, and said, "Let him foretell something for once." Then the peasant pinched the raven's head, so that he croaked and made a noise like krr, krr. The miller said, "What did he say?" The peasant answered, "In the first place, he says that there is some wine hidden under the pillow." - "Bless me!" cried the miller, and went there and found the wine. "Now go on," said he. The peasant made the raven croak again, and said, "In the second place, he says that there is some roast meat in the tiled stove." - "Upon my word!" cried the miller, and went thither, and found the roast meat. The peasant made the raven prophesy still more, and said, "Thirdly, he says that there is some salad on the bed." - "That would be a fine thing!" cried the miller, and went there and found the salad. At last the peasant pinched the raven once more till he croaked, and said, "Fourthly, he says that there are some cakes under the bed." - "That would be a fine thing!" cried the miller, and looked there, and found the cakes.

And now the two sat down to the table together, but the miller's wife was frightened to death, and went to bed and took all the keys with her. The miller would have liked much to know the fifth, but the little peasant said, "First, we will quickly eat the four things, for the fifth is something bad." So they ate, and after that they bargained how much the miller was to give for the fifth prophesy, until they agreed on three hundred thalers. Then the peasant once more pinched the raven's head till he croaked loudly. The miller asked, "What did he say?" The peasant replied, "He says that the Devil is hiding outside there in the cupboard in the entrance." The miller said, "The Devil must go out," and opened the house-door; then the woman was forced to give up the keys, and the peasant unlocked the cupboard. The parson ran out as fast as he could, and the miller said, "It was true; I saw the black rascal with my own eyes." The peasant, however, made off next morning by daybreak with the three hundred thalers.

At home the small peasant gradually launched out; he built a beautiful house, and the peasants said, "The small peasant has certainly been to the place where golden snow falls, and people carry the gold home in shovels." Then the small peasant was brought before the Mayor, and bidden to say from whence his wealth came. He answered, "I sold my cow's skin in the town, for three hundred thalers." When the peasants heard that, they too wished to enjoy this great profit, and ran home, killed all their cows, and stripped off their skins in order to sell them in the town to the greatest advantage. The Mayor, however, said, "But my servant must go first." When she came to the merchant in the town, he did not give her more than two thalers for a skin, and when the others came, he did not give them so much, and said, "What can I do with all these skins?"

Then the peasants were vexed that the small peasant should have thus overreached them, wanted to take vengeance on him, and accused him of this treachery before the Mayor. The innocent little peasant was unanimously sentenced to death, and was to be rolled into the water, in a barrel pierced full of holes. He was led forth, and a priest was brought who was to say a mass for his soul. The others were all obliged to retire to a distance, and when the peasant looked at the priest, he recognized the man who had been with the miller's wife. He said to him, "I set you free from the cupboard, set me free from the barrel." At this same moment up came, with a flock of sheep, the very shepherd who as the peasant knew had long been wishing to be Mayor, so he cried with all his might, "No, I will not do it; if the whole world insists on it, I will not do it!" The shepherd hearing that, came up to him, and asked, "What art thou about? What is it that thou wilt not do?" The peasant said, "They want to make me Mayor, if I will but put myself in the barrel, but I will not do it." The shepherd said, "If nothing more than that is needful in order to be Mayor, I would get into the barrel at once." The peasant said, "If thou wilt get in, thou wilt be Mayor." The shepherd was willing, and got in, and the peasant shut the top down on him; then he took the shepherd's flock for himself, and drove it away. The parson went to the crowd, and declared that the mass had been said. Then they came and rolled the barrel towards the water. When the barrel began to roll, the shepherd cried, "I am quite willing to be Mayor." They believed no otherwise than that it was the peasant who was saying this, and answered, "That is what we intend, but first thou shalt look about thee a little down below there," and they rolled the barrel down into the water.

After that the peasants went home, and as they were entering the village, the small peasant also came quietly in, driving a flock of sheep and looking quite contented. Then the peasants were astonished, and said, "Peasant, from whence comest thou? Hast thou come out of the water?" - "Yes, truly," replied the peasant, "I sank deep, deep down, until at last I got to the bottom; I pushed the bottom out of the barrel, and crept out, and there were pretty meadows on which a number of lambs were feeding, and from thence I brought this flock away with me." Said the peasants, "Are there any more there?" - "Oh, yes," said he, "more than I could do anything with." Then the peasants made up their minds that they too would fetch some sheep for themselves, a flock apiece, but the Mayor said, "I come first." So they went to the water together, and just then there were some of the small fleecy clouds in the blue sky, which are called little lambs, and they were reflected in the water, whereupon the peasants cried, "We already see the sheep down below!" The Mayor pressed forward and said, "I will go down first, and look about me, and if things promise well I'll call you." So he jumped in; splash! went the water; he made a sound as if he were calling them, and the whole crowd plunged in after him as one man. Then the entire village was dead, and the small peasant, as sole heir, became a rich man.
Er was eens een dorp waarin alléén rijke boeren woonden, en maar één arme, en die noemden ze "Boertje." Hij had niet eens een koe, en geld om er één te kopen nog minder: en hij en zijn vrouw hadden er zo graag één gehad. Op een keer zei hij tot haar: "Daar heb ik een goed idee, we hebben onze neef de meubelmaker; die moest eens een houten kalf voor ons maken en dat bruin verven, zodat het er net uit ziet als een echt kalf, mettertijd wordt het wel groot en wordt het een koe." Dat vond de vrouw ook, en neef de meubelmaker schaafde en timmerde het kalf in elkaar, verfde het op zoals 't moest, en maakte 't met z'n kop naar beneden alsof het graasde.

Toen de koeien de volgende morgen naar buiten werden gelaten, riep Boertje de herder aan en zei: "Kijk, daar heb ik een kalfje, maar 't is nog heel klein, je moet het dragen." De herder zei: "Al goed!" nam het in zijn arm, droeg het naar buiten naar de wei en zette het in 't gras. Het kalfje bleef aldoor maar staan alsof het graasde, en de herder zei: "Hij zal gauw lopen, kijk hem al grazen!" 's Avonds toen hij de kudde weer naar huis wou leiden, zei hij tegen het kalf: "Als je daar kunt staan en aldoor eten, dan kun je best op je vier poten lopen, ik ga je niet meer op de arm sjouwen." Boertje stond voor de deur en wachtte op zijn kalfje; toen de koeherder door het dorp kwam, en 't kalfje er niet bij was, vroeg hij ernaar. De herder antwoordde: "Dat staat nog aldoor buiten te grazen, het wou niet uitscheiden en 't wou niet mee." Maar Boertje zei: "Och kom, ik moet toch mijn vee hebben!" Toen gingen ze samen terug naar de wei, maar iemand had het kalf gestolen, en nu was het weg. De herder zei: "Hij zal verdwaald zijn." Maar Boertje zei: "Dat gaat zo niet!" en hij bracht de herder voor de rechter, die veroordeelde hem wegens nalatigheid, zodat hij Boertje voor 't verloren kalf een koe moest geven.

Nu hadden Boertje en zijn vrouw de lang gewenste koe. Ze verheugden zich geweldig, maar ze hadden geen voer en konden hem niets te eten geven, zodat hij weldra geslacht moest worden. Het vlees werd ingezouten, en Boertje ging naar de stad om daar de huid te verkopen, en dan wou hij voor de opbrengst een nieuw kalfje bestellen. Onderweg kwam hij langs een molen. Daar zag hij een raaf met gebroken vleugels, die raapte hij uit medelijden op en wikkelde hem in de huid. Maar het was slecht weer, wind en regen en storm; hij kon niet verder, ging weer naar de molen en vroeg om een nachtverblijf. De molenares was alleen thuis en zei tegen Boertje: "Ga daar maar op 't stro liggen," en ze gaf hem een stuk brood met wat kaas. Boertje at en ging liggen, de koeiehuid naast zich, en de vrouw dacht: "Die is moe en slaapt wel." Intussen kwam de pastoor, de molenares ontving hem hartelijk en zei: "Mijn man is uit, we zullen het ervan nemen!" Boertje keek op, en toen hij van dat plan hoorde, ergerde hij zich, omdat hij alleen een stuk brood met kaas gekregen had. De vrouw ging klaarzetten en diste van alles op, wild, sla, taart en wijn.

Terwijl ze gingen zitten om te gaan eten, werd er buiten geklopt."Och hemel!" riep de vrouw, "daar is mijn man!" Vlug verstopte ze het wild in de kachel, de wijnfles onder 't kussen, de sla op 't bed, de taart onder 't bed en de pastoor in de kast op de deel. Toen deed ze haar man open en zei: "Heerlijk dat je weer thuis bent! Wat een weer, 't is of de wereld vergaat!" De molenaar zag Boertje in 't stro liggen en vroeg: "Wat wil die kerel?" - "Och," zei de vrouw, "dat arme ventje kwam in storm en regen en vroeg om een nachtverblijf, toen heb ik hem een stuk brood-met-kaas gegeven en hem 't stro gewezen." De man zei: "Ik heb er niets tegen, maar geef me gauw wat eten. Ik ben met alles tevreden," zei de man, "brood met kaas voor mijn part!" en hij keek Boertje aan en riep: "Kom aan tafel en eet nog eens mee." Boertje liet zich dat geen tweemaal zeggen, stond op en at mee. Daarna zag de molenaar de koeiehuid op de grond liggen, waar die raaf nog in zat, en vroeg: "Wat heb je daar?" Antwoordde Boertje: "Daar heb ik een waarzegger in." - "Kan die voor mij ook waarzeggen?" zei de molenaar. "Waarom niet," antwoordde Boertje, "maar hij zegt alleen vier dingen, en 't vijfde houdt hij vóór zich. De molenaar was nieuwsgierig en zei: "Laat hem eens waarzeggen." Toen drukte Boertje de raaf op zijn kop, zodat hij kraste en krr, krr! zei. De molenaar zei: "Wat zegt hij nu?" Boertje antwoordde: "Ten eerste heeft hij gezegd, dat er wijn was onder 't hoofdkussen." - "Te koekoek!" zei de molenaar, ging ernaar toe en vond de wijn. "Verder!" zei de molenaar. Boertje liet de raaf weer krassen en zei: "Nu heeft hij ten tweede gezegd, er was wild in de kachel." - "Te koekoek!" zei de molenaar weer, en stond op en vond het wildbraad. Boertje liet de raaf nog eens waarzeggen en zei: "Ten derde heeft hij gezegd dat er sla was op 't bed." - "Dat zou te koekoek..." zei de molenaar, ging erheen en vond de sla. Tenslotte trapte Boertje de raaf nog eens, zodat hij knorde, en zei: "Ten vierde heeft hij gezegd, er was een taart onder 't bed." - "Dat zou nu te koekoek!..." zei de molenaar en hij vond de taart.

Nu gingen ze samen aan tafel zitten, maar de molenares kreeg een vreselijke angst; ze ging in bed liggen en nam alle sleutels mee in bed. De molenaar had graag nog het vijfde geweten ook, maar Boertje zei: "Eerst zullen we deze vier dingen kalm gaan eten, want het vijfde is erger." Zo aten ze. Daarna gingen ze onderhandelen, hoeveel de molenaar geven wou voor de vijfde waarzeggerij, tot ze het eens werden over driehonderd daalders. Toen drukte Boertje de raaf nog eens zo hard op zijn kop, dat hij luid kraste. De molenaar vroeg: "Wat zegt hij nu?" Boertje antwoordde: in de kast op de deel, daarin zit de duivel verstopt!" De molenaar zei: "Eruit met de duivel!" en hij deed de huisdeur open, maar de vrouw moest eerst de sleutels afgeven, en Boertje sloot de deelkast open. De pastoor vloog naar buiten, zo gauw als hij kon, en de molenaar sprak: "Ik heb die zwarte kerel met eigen ogen gezien: het was zo!" Maar Boertje maakte zich de volgende morgen bij 't eerste ochtendgloren met de driehonderd daalders uit de voeten. Thuis zette Boertje een hoge borst, bouwde een aardig huis, en de boeren zeiden: "Boertje is zeker daar geweest waar de gouden sneeuw valt en men het geld met volle schepels in huis draagt." Toen werd Boertje bij de rechter geroepen en hij moest vertellen waar hij zo rijk van geworden was. Eindelijk antwoordde hij: "Ik heb de huid van de koe in de stad verkocht voor driehonderd daalders!" Toen de boeren dat hoorden, wilden ze ook van dat grote voordeel genieten; ze liepen naar huis, sloegen al hun koeien dood, trokken er de huid af, om die in de stad te verkopen met grote winst. De rechter zei: "Maar mijn dienstmeid moet het eerst gaan." Toen zij bij de koopman in de stad kwam, gaf hij haar niet meer dan drie daalders voor een koeiehuid, maar toen er nog meer kwamen, gaf hij hun niet eens zoveel en zei: "Wat moet ik met al die koeiehuiden beginnen?"

Nu waren de boeren boos, omdat het Boertje hen zo bij de neus had gehad; ze wilden wraak nemen en klaagden hem aan bij de rechter, wegens bedrog. Het onschuldige Boertje werd eenstemmig ter dood veroordeeld, hij moest in een vat vol gaten in 't water worden gerold. Boertje werd naar buiten gebracht en er werd een geestelijke gehaald, en die moest een zielemis voor hem lezen. De anderen moesten allemaal weggaan en terwijl Boertje de geestelijke aanzag, herkende hij de pastoor die bij de molenares geweest was. En hij zei tegen hem: "Hoor eens, ik heb u uit de kast bevrijd, bevrijd u mij van het vat." Nu ging juist de schaapherder langs met een kudde schapen, van wie Boertje wist, dat hij al lang graag rechter was geworden, en hij riep uit alle macht: "Nee, dat doe ik niet! En al wou de hele wereld het: ik doe het niet!" De schaapherder hoorde dat en kwam er aan, en vroeg: "Wat is er? Wat wilde je niet doen?" Boertje zei: "Nu willen ze mij tot rechter maken, als ik in dat vat ga zitten. Maar ik doe het niet!" De schaapherder zei: "Als het anders niet is, om rechter te worden, dan wil ik meteen wel in dat vat gaan zitten!" Boertje zei: "Ga je erin, dan word je ook rechter." Dat vond de schaapherder best, hij ging erin, en Boertje sloeg het deksel dicht. Dan nam hij de kudde van de schaapherder en dreef die verder. En de pastoor ging naar de gemeente en zei dat de zielemis gelezen was. De mensen kwamen er aan, rolden het vat naar 't water, toen 't vat begon te rollen, riep de schaapherder: "Ik wil immers graag rechter worden." Ze dachten natuurlijk dat Boertje zo schreeuwde, en ze zeiden: "Dat vinden wij ook, maar eerst moet je daar beneden maar eens rondkijken," en ze rolden het vat het water in.

Daarop gingen de boeren naar huis, en toen ze naar 't dorp gingen, kwam daar ook Boertje heen, dreef een kudde schapen rustig voort en was heel tevreden. Daar verbaasden de boeren zich over en zeiden: "Boertje! Waar kom jij vandaan? Kom je uit 't water?" - "Zeker," zei het boertje, "ik ben gezonken, dieper, heel diep. Eindelijk kwam ik op de grond. Ik stootte de bodem uit 't vat, ik kroop eruit, er waren prachtige weilanden, waarop lammeren weidden, daar heb ik die kudde van meegebracht." De boeren vroegen: "Zijn er daar nog meer?" - "Zeker!" zei Boertje, "meer dan je gebruiken kunt." Toen spraken de boeren af, dat ze zich daar ook schapen gingen halen; ieder een kudde; maar de rechter zei: "Dan ik eerst!" Ze gingen allemaal samen naar 't water; en er stonden juist aan de blauwe hemel kleine wolkjes, je noemt ze schapenwolken, die spiegelden juist in het water, en toen riepen de boeren: "We zien de schapen al op de grond!" De rechter drong naar voren en zei: "Ik wil eerst naar beneden en rondkijken, als 't goed is, zal ik jullie roepen." Hij sprong erin; het water zei: "plomp." En ze dachten allemaal dat hij "kom" riep. En de hele troep stortte zich er haastig in. Nu was 't dorp uitgestorven, Boertje de enige erfgenaam en een rijk man.

Compare two languages:

Donations are welcomed & appreciated.

Thank you for your support.