The water of life


Het water des levens

There was once a King who had an illness, and no one believed that he would come out of it with his life. He had three sons who were much distressed about it, and went down into the palace-garden and wept. There they met an old man who inquired as to the cause of their grief. They told him that their father was so ill that he would most certainly die, for nothing seemed to cure him. Then the old man said, "I know of one more remedy, and that is the water of life; if he drinks of it he will become well again; but it is hard to find." The eldest said, "I will manage to find it," and went to the sick King, and begged to be allowed to go forth in search of the water of life, for that alone could save him. "No," said the King, "the danger of it is too great. I would rather die." But he begged so long that the King consented. The prince thought in his heart, "If I bring the water, then I shall be best beloved of my father, and shall inherit the kingdom." So he set out, and when he had ridden forth a little distance, a dwarf stood there in the road who called to him and said, "Whither away so fast?" - "Silly shrimp," said the prince, very haughtily, "it is nothing to do with you," and rode on. But the little dwarf had grown angry, and had wished an evil wish. Soon after this the prince entered a ravine, and the further he rode the closer the mountains drew together, and at last the road became so narrow that he could not advance a step further; it was impossible either to turn his horse or to dismount from the saddle, and he was shut in there as if in prison. The sick King waited long for him, but he came not. Then the second son said, "Father, let me go forth to seek the water," and thought to himself, "If my brother is dead, then the kingdom will fall to me." At first the King would not allow him to go either, but at last he yielded, so the prince set out on the same road that his brother had taken, and he too met the dwarf, who stopped him to ask, whither he was going in such haste? "Little shrimp," said the prince, "that is nothing to thee," and rode on without giving him another look. But the dwarf bewitched him, and he, like the other, rode into a ravine, and could neither go forwards nor backwards. So fare haughty people.
As the second son also remained away, the youngest begged to be allowed to go forth to fetch the water, and at last the King was obliged to let him go. When he met the dwarf and the latter asked him whither he was going in such haste, he stopped, gave him an explanation, and said, "I am seeking the water of life, for my father is sick unto death." - "Dost thou know, then, where that is to be found?" - "No," said the prince. "As thou hast borne thyself as is seemly, and not haughtily like thy false brothers, I will give thee the information and tell thee how thou mayst obtain the water of life. It springs from a fountain in the courtyard of an enchanted castle, but thou wilt not be able to make thy way to it, if I do not give thee an iron wand and two small loaves of bread. Strike thrice with the wand on the iron door of the castle and it will spring open: inside lie two lions with gaping jaws, but if thou throwest a loaf to each of them, they will be quieted. Then hasten to fetch some of the water of life before the clock strikes twelve, else the door will shut again, and thou wilt be imprisoned." The prince thanked him, took the wand and the bread, and set out on his way. When he arrived, everything was as the dwarf had said. The door sprang open at the third stroke of the wand, and when he had appeased the lions with the bread, he entered the castle, and came to a large and splendid hall, wherein sat some enchanted princes whose rings he drew off their fingers. A sword and a loaf of bread were lying there, which he carried away. After this, he entered a chamber, in which was a beautiful maiden who rejoiced when she saw him, kissed him, and told him that he had delivered her, and should have the whole of her kingdom, and that if he would return in a year their wedding should be celebrated; likewise she told him where the spring of the water of life was, and that he was to hasten and draw some of it before the clock struck twelve. Then he went onwards, and at last entered a room where there was a beautiful newly-made bed, and as he was very weary, he felt inclined to rest a little. So he lay down and fell asleep. When he awoke, it was striking a quarter to twelve. He sprang up in a fright, ran to the spring, drew some water in a cup which stood near, and hastened away. But just as he was passing through the iron door, the clock struck twelve, and the door fell to with such violence that it carried away a piece of his heel. He, however, rejoicing at having obtained the water of life, went homewards, and again passed the dwarf. When the latter saw the sword and the loaf, he said, "With these thou hast won great wealth; with the sword thou canst slay whole armies, and the bread will never come to an end." But the prince would not go home to his father without his brothers, and said, "Dear dwarf, canst thou not tell me where my two brothers are? They went out before I did in search of the water of life, and have not returned." - "They are imprisoned between two mountains," said the dwarf. "I have condemned them to stay there, because they were so haughty." Then the prince begged until the dwarf released them; but he warned him, however, and said, "Beware of them, for they have bad hearts." When his brothers came, he rejoiced, and told them how things had gone with him, that he had found the water of life and had brought a cupful away with him, and had rescued a beautiful princess, who was willing to wait a year for him, and then their wedding was to be celebrated and he would obtain a great kingdom. After that they rode on together, and chanced upon a land where war and famine reigned, and the King already thought he must perish, for the scarcity was so great. Then the prince went to him and gave him the loaf, wherewith he fed and satisfied the whole of his kingdom, and then the prince gave him the sword also wherewith he slew the hosts of his enemies, and could now live in rest and peace. The prince then took back his loaf and his sword, and the three brothers rode on. But after this they entered two more countries where war and famine reigned and each time the prince gave his loaf and his sword to the Kings, and had now delivered three kingdoms, and after that they went on board a ship and sailed over the sea. During the passage, the two eldest conversed apart and said, "The youngest has found the water of life and not we, for that our father will give him the kingdom the kingdom which belongs to us, and he will rob us of all our fortune." They then began to seek revenge, and plotted with each other to destroy him. They waited until they found him fast asleep, then they poured the water of life out of the cup, and took it for themselves, but into the cup they poured salt sea-water. Now therefore, when they arrived home, the youngest took his cup to the sick King in order that he might drink out of it, and be cured. But scarcely had he drunk a very little of the salt sea-water than he became still worse than before. And as he was lamenting over this, the two eldest brothers came, and accused the youngest of having intended to poison him, and said that they had brought him the true water of life, and handed it to him. He had scarcely tasted it, when he felt his sickness departing, and became strong and healthy as in the days of his youth. After that they both went to the youngest, mocked him, and said, "You certainly found the water of life, but you have had the pain, and we the gain; you should have been sharper, and should have kept your eyes open. We took it from you whilst you were asleep at sea, and when a year is over, one of us will go and fetch the beautiful princess. But beware that you do not disclose aught of this to our father; indeed he does not trust you, and if you say a single word, you shall lose your life into the bargain, but if you keep silent, you shall have it as a gift."

The old King was angry with his youngest son, and thought he had plotted against his life. So he summoned the court together and had sentence pronounced upon his son, that he should be secretly shot. And once when the prince was riding forth to the chase, suspecting no evil, the King's huntsman had to go with him, and when they were quite alone in the forest, the huntsman looked so sorrowful that the prince said to him, "Dear huntsman, what ails you?" The huntsman said, "I cannot tell you, and yet I ought." Then the prince said, "Say openly what it is, I will pardon you." - "Alas!" said the huntsman, "I am to shoot you dead, the King has ordered me to do it." Then the prince was shocked, and said, "Dear huntsman, let me live; there, I give you my royal garments; give me your common ones in their stead." The huntsman said, "I will willingly do that, indeed I should not have been able to shoot you." Then they exchanged clothes, and the huntsman returned home; the prince, however, went further into the forest. After a time three waggons of gold and precious stones came to the King for his youngest son, which were sent by the three Kings who had slain their enemies with the prince's sword, and maintained their people with his bread, and who wished to show their gratitude for it. The old King then thought, "Can my son have been innocent?" and said to his people, "Would that he were still alive, how it grieves me that I have suffered him to be killed!" - "He still lives," said the huntsman, "I could not find it in my heart to carry out your command," and told the King how it had happened. Then a stone fell from the King's heart, and he had it proclaimed in every country that his son might return and be taken into favour again.

The princess, however, had a road made up to her palace which was quite bright and golden, and told her people that whosoever came riding straight along it to her, would be the right wooer and was to be admitted, and whoever rode by the side of it, was not the right one, and was not to be admitted. As the time was now close at hand, the eldest thought he would hasten to go to the King's daughter, and give himself out as her deliverer, and thus win her for his bride, and the kingdom to boot. Therefore he rode forth, and when he arrived in front of the palace, and saw the splendid golden road, he thought, it would be a sin and a shame if he were to ride over that, and turned aside, and rode on the right side of it. But when he came to the door, the servants told him that he was not the right man, and was to go away again. Soon after this the second prince set out, and when he came to the golden road, and his horse had put one foot on it, he thought, it would be a sin and a shame to tread a piece of it off, and he turned aside and rode on the left side of it, and when he reached the door, the attendants told him he was not the right one, and he was to go away again. When at last the year had entirely expired, the third son likewise wished to ride out of the forest to his beloved, and with her forget his sorrows. So he set out and thought of her so incessantly, and wished to be with her so much, that he never noticed the golden road at all. So his horse rode onwards up the middle of it, and when he came to the door, it was opened and the princess received him with joy, and said he was her deliverer, and lord of the kingdom, and their wedding was celebrated with great rejoicing. When it was over she told him that his father invited him to come to him, and had forgiven him. So he rode thither, and told him everything; how his brothers had betrayed him, and how he had nevertheless kept silence. The old King wished to punish them, but they had put to sea, and never came back as long as they lived.
Er was eens een koning en die werd zo ziek, dat niemand dacht, dat hij er het leven nog af bracht. Maar hij had drie zonen, en die waren er heel bedroefd over, ze gingen naar de tuin van 't kasteel en huilden. Daar kwamen ze een oude man tegen en die vroeg naar de oorzaak van hun verdriet. Ze vertelden hem, dat hun vader zo ziek was, dat hij wel zou sterven, want niets hielp hem. Toen zei de oude: "Dan weet ik nog één middel, en dat is het levenswater; drinkt hij daarvan, dan wordt hij weer gezond, maar het is moeilijk te vinden." De oudste zei: "Ik zal het wel vinden," en hij ging naar de zieke koning en vroeg verlof om weg te gaan om het levenswater te zoeken, want dat was het enige dat hem genezen kon. "Nee," zei de koning, "daar is teveel gevaar bij, ik wil liever sterven." Maar hij smeekte zo lang, tot de koning erin toestemde. Maar de prins dacht in zijn hart: "Als ik het water breng, dan vindt mijn vader mij het liefst en dan zal ik het rijk erven."

Dus maakte hij zich reisvaardig, en toen hij een tijd gereden had, stond er een dwerg op de weg, die riep hem zo aan: "Waarheen ga je zo snel?" - "Dom wezen," zei de prins zeer trots, "heb jij daar iets mee te maken?" en hij reed verder. Maar het kleine ventje was boos geworden en had een kwade wens gedaan. Kort daarop kwam de prins terecht in een bergkloof, en hoe verder hij reed, hoe dichter de bergen naar elkaar toe kwamen, en eindelijk werd de weg zo smal, dat hij geen stap meer verder kon; het was niet mogelijk het paard te keren of uit het zadel te gaan, hij zat daar gevangen. De zieke koning wachtte lang op hem, maar hij kwam niet terug. Nu zei de tweede zoon: "Vader, laat mij dan op reis gaan om het levenswater te zoeken," en zijn gedachte was: "Als mijn broer dood is, dan valt het rijk mij ten deel." De koning wilde hem in het begin ook niet laten gaan, maar hij gaf toe. De prins trok toen langs dezelfde weg, die zijn broer gegaan was, en hij zag ook die dwerg die hem aansprak en vroeg, waar hij zo gauw heen wilde. "Klein mormel," zei de prins, "wat heb jij daar mee nodig?" en hij reed zonder om te kijken verder. Maar de dwerg verwenste hem en evenals de vorige kwam hij in een kloof terecht en kon tenslotte niet vooruit en niet achteruit. Maar zo gaat het als je te trots bent.

Maar toen de tweede zoon ook wegbleef, bood de jongste aan om weg te reizen en het levenswater te halen, en tenslotte moest de koning hem laten gaan. Hij ontmoette de dwerg en toen die vroeg, waarom hij zo'n haast had, hield hij in, gaf hem antwoord en zei: "Ik zoek het levenswater, want mijn vader is dodelijk ziek." - "Weet je ook waar dat te vinden is?" - "Neen," zei de prins. "Omdat je zo behoorlijk antwoord geeft, zoals het hoort, niet zo overmoedig als die twee broers van je, zal ik je inlichten en vertellen, hoe men bij het levenswater komt. Het stijgt omhoog uit de bron van de tuin van een betoverd slot, maar je komt er nooit in, als ik je geen toverstaf geef en twee broodjes. Met de staf sla je driemaal op de ijzeren poort van het slot, en dan gaat die open; daarbinnen liggen twee leeuwen met opengesperde muil, als je in elke muil een broodje gooit, worden ze kalm. Haast je dan en haal het levenswater vóór het twaalf uur slaat, want dan valt de poort weer dicht, en dan ben je opgesloten." De prins bedankte hem, nam de staf en de broodjes en ging op reis. En toen hij er aankwam, toen was alles, zoals de dwerg gezegd had. De poort sprong bij de derde slag met de staf open, en toen hij de leeuwen elk met een broodje gekalmeerd had, betrad hij het slot en kwam in een grote, mooie zaal; daar zaten betoverde prinsen in, en hij trok de ringen van hun vinger, en dan lag er een zwaard en een brood en dat nam hij mee. En daarop kwam hij in een kamer en daarin zat een mooi meisje, ze was heel blij dat ze hem zag, kuste hem en zei, dat hij haar had verlost en dat hij haar hele rijk zou krijgen, en als hij na een jaar terug kwam, zouden ze bruiloft vieren. En ze vertelde hem ook, waar de bron was van het levenswater, maar hij moest zich haasten en eruit putten, voor het twaalf uur sloeg. Weer ging hij verder en hij kwam in een kamer waarin een lekker fris bed stond, en omdat hij moe was, wou hij eerst een beetje slapen. Dus ging hij naar bed en sliep in; toen hij wakker werd, was het kwart voor twaalf. Geschrokken sprong hij op, liep naar de bron en schepte daaruit met een beker die ernaast stond en snelde zo gauw hij kon weg. Juist toen hij de ijzeren poort uitging, sloeg het twaalf uur en de poort bonkte zo haastig dicht, dat die hem nog een stukje van zijn hiel afsloeg.

Maar hij was blij, dat hij het levenswater gekregen had; hij ging naar huis en kwam weer langs de dwerg. Toen die het zwaard en het brood zag, zei hij: "Daar heb je wat belangrijks meegekregen, met het zwaard kun je hele legers overwinnen en dat brood raakt nooit op." Maar de prins wou zonder zijn twee broers niet bij zijn vader terugkomen, en zei: "Lieve dwerg, kun jij niet zeggen waar mijn twee broers zijn? Ze zijn vóór mij het levenswater gaan zoeken en ze zijn niet teruggekomen." - "Die zitten ingesloten tussen twee bergen," zei de dwerg, "daarin heb ik ze verwenst, omdat ze zo overmoedig waren." Toen smeekte de prins net zo lang, tot de dwerg hen weer losliet, maar hij waarschuwde hem en zei: "Pas voor hen op, want ze hebben geen goed hart."

Toen zijn broers kwamen, was hij heel blij en vertelde hun, hoe het met hem gegaan was, dat hij het levenswater gevonden had en er een beker vol van had meegenomen, en een mooie prinses verlost had die een jaar op hem wilde wachten, en dan zou de bruiloft gehouden worden en dan kreeg hij een groot rijk. Samen reden ze verder en kwamen bij een land, waar honger en oorlog was en de koning dacht al dat hij zich over moest geven, want de nood was groot. De prins ging naar hem toe en gaf hem het brood, waarmee hij zijn hele rijk te eten geven kon; ook gaf de prins hem het zwaard, en daarmee versloeg hij de legers van zijn vijanden en kon voortaan in rust en vrede leven. Nu nam de prins zijn brood en zijn zwaard weer terug, hij had nu drie rijken gered. En toen gingen ze aan boord van een schip en voeren over zee. Gedurende de zeereis praatten de twee oudsten met elkaar: "Hij, onze jongste broer heeft het levenswater gevonden, en wij niet; nu zou vader hem daarvoor het rijk kunnen geven dat ons toekomt, en zo zal' hij ons geluk wegnemen." Ze werden wraakzuchtig en spraken af, dat ze hem in 't verderf zouden storten. Ze wachtten tot hij vast in slaap was, ze goten toen het levenswater uit zijn beker en namen het voor henzelf, en in de beker goten ze voor hem zout zeewater.

Toen ze nu thuis kwamen, bracht de jongste aan de zieke koning zijn beker, zodat hij er van kon drinken en weer gezond worden. Maar nauwelijks had hij een beetje van dat zoute water gedronken, of hij werd nog zieker dan eerst. Hij jammerde daarover en intussen kwamen de twee oudste zoons en klaagden de jongste aan, omdat die hem had willen vergiftigen; zij brachten hem het echte levenswater; en toen gaven ze het hem. Nauwelijks had hij daarvan gedronken, of hij voelde zijn ziekte verminderen, en hij werd sterk en gezond als in zijn jonge dagen. Samen gingen ze nu naar de jongste, en bespotten hem, zeggend: "Je hebt weliswaar het levenswater gevonden, maar jij had de moeite en wij het loon; je had verstandiger moeten zijn en je ogen open houden; we hebben het van je weggenomen, terwijl je op zee was ingeslapen; en over 'n jaar gaat één van ons de mooie prinses halen. Maar pas op dat je er niets van vertelt, vader gelooft jou toch niet; en zeg je een enkel woord, dan verlies je bovendien nog je leven; maar als je zwijgt, zullen we je in leven laten." Nu was de oude koning boos op zijn jongste zoon en dacht dat die hem naar 't leven had gestaan. Dus liet hij 't hof bijeenroepen en 't vonnis uitspreken, dat hij in alle stilte zou worden gedood. Als de prins eens op een keer op jacht zou gaan en niets kwaads vermoedde, dan moest één van de jagers van de koning meegaan. Buiten waren ze heel alleen in 't bos. De jager zag er zo treurig uit, dat de prins tegen hem zei: "Lieve jager, wat scheelt eraan?" De jager zei: "Dat kan ik niet zeggen en toch moet ik het." De prins zei: "Spreek maar gerust, wat het ook is: het is je bij voorbaat vergeven." - "Ach," sprak de dienaar, "ik moet u doden, het is het bevel van de koning." Nu schrok de prins en sprak: "Lieve jager, laat mij leven, dan geef ik u mijn prinselijk gewaad, geef mij uw simpele jagersmantel." De jager zei: "Dat zal ik graag doen, ik had toch niet op u kunnen schieten." Toen ruilden ze hun kleding, en de jager ging naar huis; maar de prins ging dieper het bos is.

Een poos later kwamen er bij de oude koning drie wagens aangereden vol goud en edelstenen: een zending van de drie koningen, die met behulp van het zwaard van de prins de vijanden hadden verslagen en met zijn brood het land hadden gevoed, en die nu hun dankbaarheid wilden tonen. Toen dacht de oude koning: "Zou mijn zoon onschuldig zijn geweest?" en hij zei tegen zijn hovelingen: "Was hij nog maar in leven, het doet mij verdriet dat ik hem heb laten doden." - "Hij leeft nog," zei de jager, "ik kon het niet over mijn hart verkrijgen, uw bevel uit te voeren," en hij vertelde de koning, hoe het gegaan was. De koning was het een pak van 't hart en hij liet overal in 't rijk bekend maken, dat zijn zoon weer terug mocht keren en in genade zou worden aangenomen.

De verre prinses liet intussen een toegangsweg naar haar slot maken, met glanzend goud geplaveid, en ze zei tegen haar hofhouding: wie daar spoorslags op zou komen aanrijden, die was de ware en hem moesten ze binnenlaten, maar iemand die daarnaast reed, dat was de ware niet en hem mochten ze ook niet binnenlaten. Toen de tijd nu bijna verstreken was, wilde de oudste zoon zich haasten, snel naar de prinses gaan, en zich uitgeven voor hem die haar bevrijd had; want dan kon hij met haar trouwen en heer worden over haar rijk. Dus reed hij weg, en toen hij bij het slot kwam en die mooie gouden straat zag, dacht hij: "Het zou zonde zijn om daarop te rijden," en hij week af en liet zijn paard er rechts naast stappen. Maar voor de toren zeiden de wachters, dat hij de ware niet was en hij moest maar weer weggaan. Spoedig daarna kwam de tweede prins aan, en toen hij de gouden straat bereikte en het paard er de eerste hoef op gezet had, dacht hij: "Het zou zonde zijn, hij kon er wat afslaan," en hij hield de teugel in en boog het paard zijwaarts en reed aan de linkerzijde naast de straat. Maar toen hij bij de poort kwam, zeiden de mensen, dat hij de ware niet was, en hij moest maar terug gaan. Maar toen het jaar precies om was, wilde de derde zoon uit 't bos naar zijn geliefde rijden en bij haar zijn verdriet vergeten. Dus maakte hij zich op en, voortdurend aan haar denkend en verlangend al bij haar te zijn, zag hij de gouden straat niet eens. Zijn paard stapte er midden over, en voor de poort gekomen zag hij die opengaan en de prinses ontving hem met vreugde, zei dat hij haar verlosser was en heer van haar rijk, en de bruiloft werd gehouden in groot geluk. En toen alles voorbij was, vertelde ze hem dat zijn vader hem ontboden had en hem vergiffenis had geschonken. Hij reed erheen en vertelde hem alles, hoe zijn broers hem hadden bedrogen en hij daarover gezwegen had. De oude koning wilde hen straffen, maar ze waren met een schip weggevaren en kwamen van hun levensdagen niet meer terug.

Compare two languages:

Donations are welcomed & appreciated.

Thank you for your support.