Puss in Boots


Chú mèo đi hia

A miller had three sons, his mill, a donkey and a tom cat; the sons had to grind, the donkey had to get grain and carry flour away and the cat had to catch the mice away. When the miller died, the three brothers divided their inheritance, the oldest received the mill, the second the donkey and the third the tom cat, further was nothing left for him. Thereon he was sad ans spoke to himself: "But I have gotten all the worst, my oldest brother can mill, my second can ride on his donkey, what can I start with the tom cat? Let me make a pair of fur gloves out of his pelt, so it's over."

"Listen," said the tom cat, who had understood everything, what he said, "you do not need to kill me, to get a pair of bad gloves from my pelt, let only a pair of boots be made for me, that I can go out, and be seen among the people, then you will soon be helped." The miller's son was in wonderment, that the tom cat so spoke, but because the shoemaker just walked by, he called him in, and let a pair of boots be measured for him. When they were ready, the tom cat put them on, took a sack, made the bottom of the same full of corn, but on the top a string, with which one could pull it closed, then he threw it over his back and went on two legs, like a human, out the door.

In those days reigned a king in the land, he liked to eat partridges so much: there was a need, that none were to be gotten. The whole forest was full, but they were so shy, that no hunter could reach them. The tom cat knew that and considered to do his matter better; when he came into the forest, he made the sack open, spread the corn apart, but the cord he laid into the grass and led it behind a hedge. There he hid himself, snuck around and lurked. The partridges soon came running, and one after the other hopped into the sack. When a good quantity was in it, the tom cat pulled the cord closed, ran to and twisted their heads around; then he threw the sack over his shoulder and went straight away to the king's palace. The watch cried: "Halt! Whereto?" - "To the king," answered the tom cat quickly. - "Are you crazed, a tom cat to the king?" - "Just let him go, said another, the king has often boredom, maybe the tom cat makes him amused with his humming and spinning. When the tom cat came in front of the king, he made a Reverence and said: "My Herr, the Graf, with that he named his long and distinguished name, lets himself be recommended to the Herr King and sends him these partridges, that he just caught in slings. The king astonished over the beautiful fat partridges, knew not out of pleasure how to contain himself, and commanded that the tom cat be given as much gold out of the treasure chamber into his sack, as he could carry: "That bring to your Herren and thank him again many times for his gift."

But the poor miller's son sat at home at the window, supported his head an his hand and thought, that he had spent his last for the tom cat's boots, and what large things will he be able to bring back. Thereon the tom cat stepped in, threw the sack from his hack, untied it open and shook the gold in front of the miller: "There you have something for the hoots, the king also greets you and says many thanks to you." The miller was glad over the wealth, without understanding rightly, how it came to be. But the tom cat, as he took off his boots, told him everything, then he said: "You do have money enough now, but it should not stay with that, tomorrow I will put my boots on again, you will become richer still, I also told the king, that you are a Graf." On the next day the torn cat went, as he had said, well booted to hunting again, and brought the king a rich catch. So it went all days, and the tom cat brought gold home all days, and was so popular as one by the king, that he was allowed to come in and go out and prowl around in the palace, where he wanted. One time the tom cat stood in the king's kitchen by the stove and warmed himself, thereon came the coach man and cursed: "I wish king and the princess were at the executioner! I wanted to go to Wirtshaus and drink once and play cards, there I should drive them spazieren at the lake." As the tom cat heard that, he snuck home and told his Herrn: "If a Graf you want to be and become rich, so come outside with me to the lake and bathe yourself therein." The miller did not know, what he should say to that, but followed the tom cat, went with him, undressed splinter naked and sprang into the water. But the tom cat took his clothes, carried them away and hid them. No sooner was he finished with that, thereon came the king driving by; the tom cat immediately began, pathetically to lament: "Ach! All merciful king! Mein Herr, bathed himself here in the lake, thereon a thief came and stole his clothes, that lay on the shore, now the Herr Graf is in the water and can not come out, and if he stays in longer he will calch cold and die." When the king heard that, he called halt and one of his people had to chase back and of the king's clothes bring hack. The Herr Graf put on the magnificent clothes, and because the king anyway for the partridges, that he thought to have received from him, held his worth, so he had to sit with them in the carriage. The princess was also not upset over it, because the Graf was young and handsome, and she liked him quite well.

But the tom cat went ahead and came to a large grass field, where over a hundred people were making hay. "Who does this grass field belong to, you people?" said the tom cat. - "The great magician." - "Listen, the king will soon drive by, when he asks, who the grass field belongs to, so answer: the Grafen; and if you do not do that, you will all be struck dead." Thereon the tom cat went further and came to a grain field, so large, that no one could oversee it, there stood more than two hundred people and cut the grain. "Who's grain is this you people?" - "The magician." - "Listen, the king will drive by now, when he asks, who the grain belongs to, so answer: the Grafen; and if you do not do that, vou will all be struck dead." - Finally the tom cat came to a magnificent forest, there stood more than three hundred people, felled the big oaks and made wood. - "Who's forest is this, you people?" - "The magician." - "Listen, the king will drive by now, when he asks, who the forest belongs to so answer: the Grafen; and if you do not do that, you will all be killed." The tom cat went still furlher, the people all looked after him, and because he looked so wonderly, and as a human walked in the boots, they were afraid of him. He soon came to the magicians palace, stepped boldly in and in front of him. The magician looked at him contemptuously, and asked him, what he wanted. The tom cat made a Reverenz and said: "I have beard, that vou could transform yourself into every animal you chose by your own will; what a hound, fox, or even wolf concerns, that I will well believe, but of an elephant, that seems to me quite impossible, and therefore I have come to convince myself." The magician said proudly: "That is a trifle to me," and in that wink-of-an-eye was transformed into an elephant. "That is much, but also in a lion?" - "That is also nothing," said the magician and stood as a lion in front of the tom cat. The tom cat made as if startled, and cried: "That is unbelievable and unheard of, the same I would never had dreamt of coming into my thoughts; but more still, all else, it would be, if you could transform yourself into such a small animal, as a mouse is, you can certainly do more, than any other magician in the world, but that will be certainly too high for you. The magician was very friendly from the sweet words and said: "O'ja, dear cat-let, that I can also," and sprang as a mouse around the room. The tom cat was after him, caught the mouse with one jump and ate him up.

But the king was still driving spazieren with the Grafen and the princess, and came to the large field. "Who does the hay belong to?" asked the king - "The Herr Grafen" - cried all, as the tom cat had commanded them. - "Thou have a pretty piece of land, Herr Graf," said he. Thereafter they came to the large grain field: "Who does the grain belong to, you people?" - "The Herrn Grafen." - "Ei! Herr Graf! large, big estates!" - "Thereon to the forest: "who does the wood belong to, you people?" - "The Herrn Grafen." - The king was astonished even more and said: "Thou must be a rich man, Herr Graf, I do not believe, that I have such a magnificent forest." Finally they came to the palace, the tom cat stood on top of the stairs, and as the wagon stopped below, he sprang down, opened the door and said: "Herr King, thou comest to the palace of my Herr, the Graf, that this honors him and makes him happv his life day long." The king stepped out and marveled at the magnificent building, that was almost larger and more beautiful, than his own palace; but the Graf led the princess up the stairs into the hall, that was shimmering with gold and precious stones.

Thereon the princess was promised to the Graf, and when the king died, he was king, but the booted tom cat became first minister.
Một bác thợ xay có ba người con trai, gia tài của bác cũng có ba thứ: một cối xay gió, một con lừa và một con mèo. Các con bác xay bột, lừa đi lấy ngũ cốc về xay và chở bột đi, còn mèo thì bắt chuột.
Khi bác thợ xay qua đời, ba người con chia nhau gia tài: người anh Cả lấy cối xay gió, người anh thứ Hai lấy con lừa, người em Út đành phải lấy con mèo, vì gia tài còn lại chỉ có thế.
Người em Út buồn rầu, lẩm bẩm một mình.
- Mình nhận được phần tồi tệ nhất. Anh Cả mình có thể xay bột, anh Hai mình còn được cỡi lừa, còn mình, mình làm ăn gì với con Mèo khốn khổ kia? Họa chăng lột da nó làm được đôi găng tay lông là hết sạch cả gia tài.
Nghe được hết đầu đuôi câu chuyện của chủ mình, Mèo nói:
- Cậu ơi, hãy nghe tôi nói, cậu chẳng cần giết tôi, lấy da làm một đôi găng tay loại tồi làm gì. Cậu cứ thuê thợ làm cho tôi một đôi hia để tôi có thể đi phố được, lúc đó mọi người sẽ lưu ý tới tôi, rồi chắc cậu cũng mở mày mở mặt, ăn nên làm ra.
Người con trai bác thợ xay rất đỗi ngạc nhiên khi nghe Mèo nói vậy. Ngay lúc đó, nhân tiện có thợ giày đi qua, anh vẫy gọi vào thuê làm cho Mèo đôi hia. Khi hia làm xong, Mèo xỏ chân vào, lấy một cái bao, đổ đầy lúa mạch rồi buộc miệng bao lại cho lúa mạch khỏi vãi ra ngoài. Đoạn Mèo quẩy bao lên vai, bước ra cửa, đi bằng hai chân như người.
Vua trị vì hồi đó là một người thích ăn chim đa đa. Nhưng thịt chim đa đa trở nên hiếm quí, vì hầu như không ai săn bắt được con nào cả. Khắp rừng, đâu cũng có chim đa đa, nhưng chim nhát quá, hễ hơi thấy động là bay nên không thợ săn nào tới gần được để săn bắn. Mèo biết được chuyện đó, bèn nghĩ cách để săn bắt chim đa đa. Vào rừng, Mèo cởi nút thắt bao, rắc lúa mạch ra xung quanh, giấu dây bẫy lẫn trong cỏ, Mèo ẩn núp trong một bụi cây gần đó, nằm rình. Được một lát, chim đa đa bay sà xuống ăn lúa mạch. Ăn hết ở xung quanh, chim lần vào ăn trong bao. Khi số chim vào bao ăn khá đông, Mèo liền vác bao chim lên vai, cứ thẳng đường phía cung vua mà đi.
Lính canh hô:
- Đứng lại! Đi đâu?
Mèo đáp ngắn gọn:
- Vào gặp nhà vua.
- Mày có điên không đấy? Có đời thuở nhà ai lại có mèo vào gặp nhà vua?
Một tên lính khác nói xen vào:
- Cứ để cho nó vào. Nhà vua cũng hay buồn, biết đâu những trò gừ gừ và nhảy nhót nhố nhăng của nó lại làm cho hoàng thượng thấy khuây khỏa?
Đến trước nhà vua, Mèo dừng lại, Mèo đứng hai chân sau, gập người cúi chào nhà vua rồi nói:
- Tâu bệ hạ, chủ tôi là bá tước… - Mèo bịa ra một cái tên quí phái thật dài - xin trân trọng kính gửi hoàng thượng lời chúc sức khỏe và xin kính dâng hoàng thượng số chim đa đa vừa mới bẫy được.
Những con chim đa đa béo ngon làm vua rất hài lòng. Quá đỗi vui mừng về chuyện đó, nhà vua truyền lệnh cho phép Mèo vào kho, muốn lấy bao nhiêu vàng cho vào bao cũng được. Vua phán:
- Nhớ mang số vàng đó về cho chủ ngươi nhé, nói là ta đa tạ bá tước về món quà biếu nhé.
Trong lúc đó, người con Út khốn khó của bác thợ xay ngồi rầu rĩ bên cửa sổ, hai tay ôm đầu suy nghĩ: có bao nhiêu tiền của thì đã đổ hết vào việc sắm hia cho Mèo, chẳng biết nó có làm nên trò trống gì không? Đúng lúc chủ đang buồn rầu thì Mèo bước vào, đặt bao lên nền nhà, cởi nút thắt, trút vàng trong bao ra ngay trước mặt chủ và nói:
- Thưa cậu chủ, đây gọi là chút ít bù đắp lại tiền sắm đôi hia. Nhà vua còn gửi lời hỏi thăm và đa tạ cậu chủ.
Quá vui mừng về số gia tài mới có, anh con trai bác thợ xay chẳng còn bụng dạ nào mà hỏi xem tại sao lại có những chuyện như vậy. Mèo vừa tháo hia vừa kể lại đầu đuôi câu chuyện cho chủ nghe, rồi nói:
- Giờ thì cậu chủ đã có đủ tiền rồi, nhưng không phải chỉ có vậy thôi đâu. Sáng mai tôi lại xỏ hia vào, cậu chủ còn giàu có hơn bây giờ. Tôi cũng đã tâu với vua rằng cậu chủ là một vị bá tước.
Ngày hôm sau, đúng như lời Mèo nói, Mèo xỏ hia vào, rồi đi săn, và mang tới biếu vua một bao đầy chim đa đa.
Mọi việc cứ trôi chảy đều đều như vậy, ngày nào Mèo cũng có chim dâng vua, ngày nào Mèo cũng mang vàng về nhà, Mèo được vua yêu quí như cận thần tin cẩn, ra vào cung vua không bị hỏi xét, tha hồ tung tăng trong cung điện.
Một hôm, Mèo đang sưởi ấm trong bếp nhà vua thì thấy người đánh xe vừa đi vừa nguyền rủa:
- Mình mong vua cùng công chúa bị đao phủ giết chết đi cho rồi! Mình đang khoái ra quán nhậu và chơi bài cho thỏa chí thì lại phải đánh xe cho họ ra bờ hồ dạo cảnh.
Sau khi nghe hết câu chuyện, Mèo rón rén lẻn về nhà và nói với chủ:
- Nếu cậu chủ muốn thật sự trở thành bá tước và trở nên giàu có cậu hãy đi với tôi ra hồ rồi nhảy xuống hồ tắm.
Người con Út bác thợ xay không hiểu sự tình sẽ ra sao, chẳng nói chẳng rằng, lẳng lặng theo Mèo ra hồ, cởi quần áo rồi nhảy ùm xuống nước. Mèo cầm quần áo của chủ mang giấu đi một chỗ. Vừa mới giấu xong thì nhà vua tới. Mèo liền lên tiếng la lối nghe thật là thảm thiết:
- Trời ơi là trời! Muôn tâu bệ hạ, bá tước chủ tôi đang tắm ở hồ thì có một tên trộm đến lấy cắp tất cả quần áo để trên bờ. Giờ thì chủ tôi làm sao mà lên được? Ở lâu dưới nước chắc sẽ bị cảm lạnh mà chết mất thôi!
Nghe vậy vua cho dừng xe lại, phán bảo một cận thần quay ngay trở về lấy một bộ quần áo của nhà vua đem tới.
"Bá Tước" mặc bộ quần áo lộng lẫy vào. Nhà vua tưởng chính bá tước là người bẫy và dâng biếu mình chim đa đa nên rất biệt đãi bá tước, mời bá tước lên ngồi cùng xe. Còn công chúa thì cũng chẳng có lý do gì để khó chịu, vì bá tước vừa trẻ, lại đẹp trai, thậm chí công chúa còn cảm thấy bá tước là một con người dễ thương là đằng khác.
Mèo đi trước và tới một cánh đồng cỏ rộng mênh mông, ở đó có hơn một trăm người đang phạt cỏ, Mèo hỏi:
- Các bác nhà nông, cánh đồng này của ai thế?
- Của thầy phù thủy lắm tà thuật.
Mèo dặn họ:
- Các bác nghe tôi nói đây: Xe nhà vua sắp đi qua vùng này. Nếu vua hỏi cánh đồng của ai, thì các bác nhớ trả lời là của bá tước nhé! Nếu các bác không nói đúng như vậy thì tất cả sẽ bị đánh chết ngay tại chỗ.
Mèo lại tiếp tục đi, đến một cánh đồng lúa mạch rộng bát ngát tới tận chân trời. Có tới hơn hai trăm người thợ gặt. Mèo hỏi:
- Các bác thợ gặp ơi, lúa này của nhà ai thế?
- Của thầy phù thủy lắm tà thuật.
- Các bác nghe tôi nói đây: Xe nhà vua sắp đi qua vùng này. Nếu vua hỏi ruộng lúa của ai, thì các bác nhớ trả lời là của bá tước nhé. Nếu các bác không nói đúng như vậy thì tất cả sẽ bị đánh chết ngay tại chỗ.
Cuối cùng Mèo tới một khu rừng rộng đẹp bao la, ở đó có tới hơn ba trăm người đang đốn những cây sồi to hàng mấy người ôm để xẻ gỗ, làm củi.
Mèo hỏi:
- Các bác tiều phu ơi, rừng này của ai thế?
- Của thầy phù thủy lắm tà thuật.
- Các bác nghe tôi nói đây: Xe nhà vua sắp đi qua vùng này. Nếu vua hỏi cánh rừng này của ai, thì các bác nhớ trả lời là của bá tước nhé. Nếu các bác không nói đúng như vậy thì tất cả sẽ bị đánh chết ngay tại chỗ.
Mèo lại tiếp tục đi nữa. Thấy Mèo có dáng kỳ dị, đi thư thái như người đi hia, mọi người nhìn theo với vẻ sợ hãi kính nể. Một lát sau thì Mèo tới lâu đài của thầy phù thủy. Mèo ngang nhiên bước thẳng tới trước mặt phù thủy. Phù thủy nhìn Mèo với dáng khinh bỉ, hỏi Mèo muốn chi.
Mèo vái chào rồi nói:
- Tôi nghe nói ông có thể tùy theo hứng của mình mà muốn biến thành con vật gì cũng được. Biến thành chó, thành cáo thậm chí thành chó sói - những chuyện ấy chắc chắn tôi có thể tin được. Nhưng tôi tin ông không thể nào biến thành voi được. Do đó tôi tới đây để chính mắt mình xem có đúng như vậy không.
Phù thủy dương dương tự đắc nói:
- Ồ, đối với ta đó chỉ là chuyện vặt vãnh.
Và chỉ trong nháy mắt, lão phù thủy đã biến thành voi.
Mèo bảo:
- Thế cũng là đáng kính nể lắm, nhưng liệu có thể biến thành sư tử được không?
- Chuyện vặt vãnh ấy có chi đáng kể!
Vừa nói xong thì đứng trước mặt Mèo đã là một con sư tử oai vệ.
Mèo làm ra bộ sợ hãi và kêu lên:
- Chuyện như vậy đúng là tôi chưa từng nghe và chưa từng trông thấy! Ngay trong giấc mơ tôi cũng chưa từng thấy bao giờ. Nhưng nếu ông biến ra một con vật nhỏ xíu như con chuột nhắt chẳng hạn thì mới thật là tài thánh. Chắc chắn là ông tài ba hơn hẳn các thầy phù thủy khác trên đời, nhưng chuyện biến thành chuột nhắt chắc là không làm nổi.
Nghe những lời phỉnh bùi tai, lão phù thủy thích chí lắm, lão nói:
- Ối chà chà, anh bạn mèo thân mến ngay cả việc đó ta cũng làm được.
Và tức thì con chuột nhắt đang chạy nhảy lăng xăng trong buồng. Mèo theo sau, nhanh như chớp, vồ ngay được chuột và ăn ngấu nghiến hết luôn.
Vua cùng bá tước và công chúa đi dạo chơi, lúc tới cánh đồng cỏ rộng mênh mông, vua hỏi:
- Cánh đồng cỏ này của ai đấy?
- Tâu bệ hạ, đồng cỏ của đức ông bá tước ạ.
Mọi người đồng thanh đáp y như lời Mèo dặn.
Vua nói:
- Bá tước ạ, bá tước có vùng đất đẹp đấy!
Sau đó đoàn người tới cánh đồng lúa bát ngát.
Vua hỏi:
- Ruộng lúa của ai đó hở các ngươi?
- Tâu bệ hạ, của đức ông bá tước ạ!
- Ái chà, bá tước! Đất vừa tốt mà lại còn rộng bao la bát ngát.
Tới rừng, vua hỏi:
- Rừng của ai đó các ngươi?
- Tâu bệ hạ, của đức ông bá tước ạ!
Sự ngạc nhiên của vua cứ thế mà tăng lên. Vua bảo:
- Bá tước ạ, chắc hẳn là bá tước giàu có lắm. Ta chưa chắc đã có một khu rừng rộng đẹp bao la như vậy.
Rồi đoàn người tới lâu đài, Mèo đã đứng đợi ở cầu thang. Khi xe vừa đỗ, Mèo nhảy ngay xuống, ra mở cửa và nói:
- Tâu bệ hạ, bệ hạ đã tới khu lâu đài của bá tước chủ tôi. Điều đó là một vinh hạnh suốt đời cho chủ tôi.
Vua xuống xe, ngạc nhiên về tòa nhà lộng lẫy, to hơn và đẹp hơn cả cung điện của mình. Bá tước dẫn công chúa lên phòng tiếp tân, căn phòng sáng loáng, óng ánh bởi vàng ngọc châu báu.
Công chúa đính hôn với bá tước. Và khi vua cha băng hà, bá tước lên nối ngôi, phong cho Mèo đi hia làm tể tướng.

Dịch: Lương Văn Hồng, © Lương Văn Hồng

Compare two languages:

Donations are welcomed & appreciated.

Thank you for your support.